Nieodpłatna pomoc prawna, poradnictwo obywatelskie,
mediacja oraz edukacja prawna w 2026 r.

Darmowa pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie to bezpłatne wsparcie, z którego mogą skorzystać mieszkańcy potrzebujący porady w sprawach życiowych i prawnych. W ramach takiej pomocy można uzyskać informacje o swoich prawach i obowiązkach, dowiedzieć się, jakie działania podjąć w konkretnej sytuacji oraz jak przygotować się do dalszych kroków (np. złożenia wniosku czy pisma).

Porady są udzielane w dwóch formach:

• Osobiście – dla osób, które wolą bezpośredni kontakt z prawnikiem lub doradcą.
• Zdalnie – dla osób, które wola uzyskać poradę bez wychodzenia z domu.

Na wizytę można zapisać się przez system online albo telefonicznie w starostwie.

TAK. Porady udzielane są według kolejności zgłoszeń, wyłącznie po uprzednim umówieniu terminu. Priorytetowo traktowane są kobiety w ciąży, które są obsługiwane poza kolejnością.

Oprócz rejestracji pod numerem telefonu, który publikuje każdy starosta lub prezydent na stronie internetowej swojego urzędu, działa serwis umożliwiający samodzielne zapisy na porady poprzez stronę: zapisy-np.ms.gov.pl, gdzie w przypadku większości samorządów można już elektronicznie, samodzielnie dokonać wyboru terminu.

Podczas rejestracji należy podać swoje inicjały, zdecydować z pomocy jakiego specjalisty chce się skorzystać oraz wybrać dostępną datę i godzinę spotkania.

W przypadku pracy zdalnej punktów określa się termin kontaktu ze specjalistą i dodatkowo wskazuje oczekiwany kanał komunikacji na odległość (podając swój numer telefonu, adres mailowy lub dane do komunikatora internetowego itp.), co jest konieczne do nawiązania kontaktu z Tobą przez specjalistę.

Z obowiązku składania oświadczeń zwolnieni są:

- sygnaliści. Oznacza to, że osoba chcąca zgłosić naruszenie prawa i potrzebująca wsparcia prawnego może uzyskać pomoc bez potwierdzania, że nie stać jej na opłacenie prawnika,

- ofiary klęsk żywiołowych.

W przypadku osobistej wizyty w punkcie pracującym stacjonarnie warunkiem skorzystania z darmowej pomocy jest złożenie oświadczenia o niemożności poniesienia kosztów odpłatnej pomocy prawnej (w dokumencie, który dostaniesz na miejscu do wypełnienia i podpisania należy podać imię i nazwisko, nr pesel, adres zamieszkania).

W przypadku osób prowadzących jednoosobowo działalność gospodarczą – konieczne jest też złożenie oświadczenia o niezatrudnianiu innych osób w ciągu ostatniego roku.

Z usług nieodpłatnej pomocy można skorzystać w ponad 1500 punktach w całej Polsce – w każdym powiecie. Dostępność w punktach sprawdzisz TUTAJ.

Przy korzystaniu z pomocy nie obowiązuje rejonizacja. Jeśli ze względu na epidemię masz obawy przed osobistą wizytą w punkcie, można poszukać innego punktu w Polsce, który aktualnie udziela świadczeń za pomocą środków komunikacji na odległość.

Przed uzgodnionym terminem rozmowy warto skompletować i przeglądnąć dokumenty związane ze sprawą, zaś w dniu umówionej porady mieć je ze sobą.

Zachęcamy, by wcześniej też zastanowić się lub najlepiej wypisać sobie na kartce pytania i wątpliwości, o jakich chcesz porozmawiać.

W sytuacji kontaktu za pomocą środków komunikacji na odległość wybierz spokojne i gwarantujące zachowanie dyskrecji miejsce oraz sprawdź wcześniej sprzęt techniczny i łączność, które będziesz wykorzystywać do kontaktu.

Rozmowa z prawnikiem lub doradcą trwa określony czas (np. ze względu na kolejnego klienta). Nie zawsze jest możliwe, choćby z powodu obszerności i skomplikowania sprawy lub konieczności zapoznania się z dokumentacją, by uzyskać odpowiedzi na wszystkie pytania od razu. W takiej sytuacji specjalista zaproponuje Ci kolejne spotkanie i uzgodni z Tobą termin.

Umówić się na kolejny termin można korzystając też z ogólnej rejestracji lub poprosić specjalistę o zarezerwowanie terminu pod koniec spotkania, za pośrednictwem systemu elektronicznego.

Zdarza się, że sprawa wymaga dodatkowej lub innej formy pomocy.
Otrzymasz wówczas podczas rozmowy z prawnikiem lub doradcą dane kontaktowe do innej placówki, udzielającej bezpłatnych świadczeń.
W punktach nie wolno udzielać informacji ani zachęcać do korzystania z płatnych miejsc pomocy.

Choć musisz podać swoje dane osobie udzielającej nieodpłatnej pomocy, to pamiętaj, że rozmówcę obowiązuje tajemnica, więc możesz być spokojny, że wszystko zostaje wyłącznie między Wami.

Składane na początku wizyty oświadczenie jest tak przekazywane do starosty, by w żaden sposób nie było możliwości powiązania go z wypełnianą przez specjalistą kartą pomocy.

Sporządzana przez specjalistę krótka dokumentacja i zbierane dane statystyczne są w pełni zanonimizowane.

Ważne udogodnienie: osoby ze znaczną niepełnosprawnością ruchową oraz osoby mające trudności w komunikowaniu się mogą otrzymać także poradę poza punktem (np. w miejscu zamieszkania) albo z pomocą tłumacza języka migowego.

Wszystkie punkty pomocy lokalne samorządy powinny organizować w miejscach dostępnych dla osób z niepełnosprawnością ruchową.

Po udzielonej nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczonym nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim osobę uprawnioną informuje się o możliwości przekazania anonimowej opinii dotyczącej świadczonej pomocy.

Jeśli punkt pracuje stacjonarnie, to możesz to zrobić za pośrednictwem ankiety wrzucanej do urny, a w trybie zdalnym pod wskazanym numerem telefonu, adresem poczty elektronicznej lub listownie, bezpośrednio do komórki organizacyjnej starostwa powiatowego lub urzędu miasta.