Zaakceptowałeś umowę bez czytania? Sprawdź, czy możesz się z niej wycofać.

Kliknięcie przycisku „akceptuję”, złożenie podpisu czy potwierdzenie warunków w internecie może oznaczać, że zawarliśmy umowę. Problem pojawia się wtedy, gdy dopiero po czasie odkrywamy dodatkowe opłaty, niekorzystne warunki albo zapisy, których wcześniej nie zauważyliśmy.

Czy w takiej sytuacji można wycofać się z umowy? To zależy od okoliczności. Sam fakt, że nie przeczytaliśmy dokumentu, zazwyczaj nie wystarczy, by przestał on nas obowiązywać. Są jednak sytuacje, w których możemy skorzystać z ochrony przewidzianej w prawie.

Czy umowa obowiązuje, jeśli nie przeczytaliśmy jej przed podpisaniem?

Co do zasady tak. Jeśli zaakceptowaliśmy warunki umowy, nie możemy później po prostu uznać, że nas ona nie dotyczy, bo nie zapoznaliśmy się z jej treścią.

Dlatego przed podpisaniem dokumentu lub kliknięciem przycisku potwierdzającego zgodę warto sprawdzić nie tylko cenę, ale również dodatkowe opłaty, czas trwania umowy, zasady jej rozwiązania i ewentualne kary.

Nie oznacza to jednak, że każda umowa zawarta w takich okolicznościach jest niepodważalna. Znaczenie może mieć między innymi to, czy ktoś celowo wprowadził nas w błąd albo wykorzystał naszą niewiedzę.

Kiedy można próbować uwolnić się od skutków umowy?

Kodeks cywilny przewiduje kilka sytuacji, w których można zakwestionować skutki złożonego oświadczenia woli, czyli na przykład zgody na zawarcie umowy.

1. Gdy zawarliśmy umowę pod wpływem istotnego błędu

Nie każdy błąd daje prawo do wycofania się z umowy. Musi dotyczyć ważnej kwestii, która miała znaczenie dla podjęcia decyzji.

Jeśli umowę zawarto z inną osobą, co do zasady trzeba również wykazać, że druga strona wywołała ten błąd, wiedziała o nim albo mogła go łatwo zauważyć. W przypadku umów nieodpłatnych obowiązują inne zasady.

Samo przeoczenie zapisu lub nieprzeczytanie dokumentu zwykle nie wystarczy.

2. Gdy ktoś celowo nas oszukał

Inaczej wygląda sytuacja, gdy druga strona świadomie przekazywała nieprawdziwe informacje lub celowo ukrywała istotne fakty, aby skłonić nas do zawarcia umowy.

Takie działanie może zostać uznane za podstęp. W określonych przypadkach pozwala to uchylić się od skutków prawnych złożonego oświadczenia, nawet jeśli błąd nie spełnia zwykłych wymagań dotyczących jego istotności.

Ważne jest jednak, aby ocenić konkretne okoliczności i móc wykazać, na czym polegało wprowadzenie w błąd.

3. Gdy zgodziliśmy się pod wpływem bezprawnej groźby

Prawo przewiduje ochronę również dla osób, które złożyły oświadczenie pod wpływem bezprawnej groźby. Chodzi o sytuację, w której okoliczności mogły uzasadniać obawę przed poważnym zagrożeniem dla siebie lub innej osoby albo dla ich majątku.

Nie każda presja czy nieprzyjemna rozmowa spełnia te warunki. Konieczna jest ocena tego, co rzeczywiście się wydarzyło.

Jak formalnie zakwestionować umowę?

Jeśli istnieją podstawy do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu lub groźby, nie wystarczy samo poinformowanie drugiej strony, że zmieniliśmy zdanie.

W przypadku oświadczenia skierowanego do innej osoby należy złożyć jej odpowiednie oświadczenie na piśmie. Warto jasno wskazać, jakiej umowy dotyczy sprawa, na jakiej podstawie kwestionujemy swoją zgodę i z jakich przyczyn.

Dobrze jest również zachować dokumenty, wiadomości, reklamy oraz inne materiały, które mogą potwierdzić przebieg zdarzeń.

Istotny jest także termin. W przypadku błędu możliwość uchylenia się od skutków oświadczenia wygasa po roku od jego wykrycia. Przy groźbie termin ten liczy się od chwili, gdy ustał stan obawy.

A co z umową zawartą przez internet?

Warto pamiętać, że w przypadku niektórych umów zawartych na odległość konsument może mieć prawo odstąpić od umowy bez podawania przyczyny, najczęściej w ciągu 14 dni. Istnieją jednak wyjątki, a zasady zależą od rodzaju umowy i okoliczności jej zawarcia.

To odrębna możliwość od zakwestionowania umowy z powodu błędu, podstępu lub groźby. Dlatego przed podjęciem decyzji warto sprawdzić, jakie przepisy mają zastosowanie w konkretnej sytuacji.

Nie działaj pochopnie

Jeśli po zaakceptowaniu umowy odkryjesz niekorzystne warunki, najpierw dokładnie sprawdź dokument i ustal, czy istnieją podstawy do podjęcia dalszych kroków. Nie zakładaj, że umowa automatycznie przestaje obowiązywać tylko dlatego, że jej nie przeczytałeś.

W bardziej skomplikowanych sprawach warto skorzystać z porady prawnej. Pomoże ona ustalić, czy można zakwestionować umowę, jak przygotować odpowiednie pismo i jakich terminów trzeba pilnować.

Pamiętaj: przed podpisaniem lub kliknięciem „akceptuję” warto poświęcić chwilę na przeczytanie warunków. Jeśli jednak coś budzi Twoje wątpliwości, nie oznacza to jeszcze, że nie masz żadnych możliwości działania.

---------------------------------------------

POTRZEBUJESZ POMOCY PRAWNEJ? SKORZYSTAJ Z DARMOWYCH PORAD W PUNKTACH NA TERENIE CAŁEJ POLSKI!

Z nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego skorzystać może:

- każda osoba fizyczna, która potwierdzi stosownym, pisemnym oświadczeniem, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej (do pobrania i podpisania w punkcie),

- osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, niezatrudniające innych osób w ciągu ostatniego roku, co należy potwierdzić dodatkowym oświadczeniem.

Każda osoba, która chce skorzystać z porady, powinna wcześniej umówić się na wybrany dzień i godzinę wizyty w konkretnym punkcie.

Rejestracji można dokonać:

- telefonicznie pod numerem wskazanym na stronie internetowej starostwa lub urzędu miasta na prawach powiatu,

- on-line: za pośrednictwem strony zapisy-np.ms.gov.pl Podczas rejestracji nie trzeba podawać żadnych swoich danych osobowych, ani informować o sprawie, w której potrzebujemy pomocy lub konsultacji.