> Edukacja prawna 2023 - artykuły tematyczne > Ochrona przedemerytalna

Edukacja prawna 2023 - artykuły tematyczne

Artykuły prawne - Ochrona przedemerytalna 2023

11 lipca 2023

Ochrona przedemerytalna

Kluczowym przepisem w omawianej materii jest art. 39 Kodeksu Pracy. Stanowi on o tym, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.

Obie przesłanki muszą być spełnione łącznie: okres zatrudnienia umożliwiający uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem wieku emerytalnego oraz nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego. Ustawa o emeryturach i rentach z FUS wprowadza powszechny wiek emerytalny 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz dla osób urodzonych przed 01 stycznia 1949 roku okres składkowy i nieskładkowy 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Osobom urodzonym po 31 grudnia 1948 r. do nabycia uprawnień emerytalnych wystarczy osiągnięcie wymaganego wieku, bez względu na posiadany okres składkowy i nieskładkowy. Powyższe oznacza, że w praktyce druga przesłanka z art. 39 K.p. przestaje mieć w tym przypadku znaczenie. W literaturze podkreśla się, że ochrona przedemerytalna obejmuje zarówno powszechny wiek emerytalny jak również wiek obniżony ze względu na pracę w szczególnych warunkach - 55 lat dla kobiet i 60 dla mężczyzn oraz 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Przepis stanowi, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi. Powyższe oznacza, że ochrona przedemerytalna dotyczy pracowników zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę, a nie umowę cywilnoprawną i dotyczy rozwiązania umowy za wypowiedzeniem przez pracodawcę. Nie dotyczy natomiast innych, przewidzianych w art. 30 par. 1 Kodeksu pracy trybów rozwiązania umowy o pracę - na mocy porozumienia stron czy w trybie art. 52 K.p. - zwolnienie dyscyplinarne pracownika czy art.53 K.p. - rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, bez winy pracownika. Ochrona przedemerytalna dotyczy zarówno zakazu wypowiedzenia umowy o pracę jak również dokonania wypowiedzenia zmieniającego –wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy lub płacy, poza art. 43 K.p.

Powyższy artykuł stanowi, że pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy lub płacy pracownikowi, o którym mowa w art. 39, jeżeli wypowiedzenie stało się konieczne ze względu na:

  • wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy;
  • stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania. W drugim przypadku pracodawca powinien zaproponować pracownikowi inne stanowisko, a w sytuacji jego braku zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, nie może mu wypowiedzieć umowy. Zastosowanie trybu wypowiedzenia zmieniającego wobec pracowników objętych ochroną przedemerytalną przewiduje również art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Zakaz wypowiedzenia umowy dotyczy wszystkich rodzajów umów, a jego naruszenie powoduje możliwość wniesienia przez pracownika odwołania do sądu pracy w terminie 21 dni od doręczenia wypowiedzenia. Kodeks pracy przewiduje także sytuacje wyłączające ochronę przedemerytalną:
    - w razie uzyskania przez pracownika prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy;
    - w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.

Zgodnie z orzecznictwem sądowym, zakaz wypowiadania umów z art. 39 K.p. dotyczy jedynie okresu ochronnego, co nie stoi na przeszkodzie rozwiązaniu umowy w tym okresie, jeżeli jej wypowiedzenie nastąpiło przed datą obowiązywania zakazu wypowiedzenia- m.in. wyrok SN z 07.04.1999, I PKN 643/98.

Potrzebujesz pomocy prawnej? Skorzystaj z darmowych porad w punktach na terenie całej Polski!

Z nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego skorzystać może:
- każda osoba fizyczna, która potwierdzi stosownym, pisemnym oświadczeniem, że nie jest
w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej (do pobrania i podpisania w punkcie),
-
osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, niezatrudniające innych osób w ciągu ostatniego roku, co należy potwierdzić dodatkowym oświadczeniem.

Każda osoba, która chce skorzystać z porady, powinna wcześniej umówić się na wybrany dzień i godzinę wizyty w konkretnym punkcie.

Rejestracji można dokonać:
- telefonicznie pod numerem wskazanym na stronie internetowej starostwa lub urzędu miasta na prawach powiatu,
- on-line: za pośrednictwem strony zapisy-np.ms.gov.pl 

Podczas rejestracji nie trzeba podawać żadnych swoich danych osobowych, ani informować o sprawie, w której potrzebujemy pomocy lub konsultacji.

Podoba Ci się to, co robimy?

Wspieraj Stowarzyszenie SURSUM CORDA przez wpłaty online. Dzięki Tobie możemy czynić dobro każdego dnia! 

Niepoprawny numer telefonu
Wiadomość została wysłana na twój nr.
Dziękujemy za pomoc.
×
Skip to content