System kaucyjny w Polsce - zyski dla środowiska, wyzwania dla sklepów

System kaucyjny w Polsce działa dopiero od niedawna, ale liczba zwracanych opakowań szybko rośnie. Na początku zbiórka obejmowała zaledwie kilka procent opakowań, dziś w niektórych miejscach mówi się już nawet o około 60% zwrotów. Mimo tego w praktyce pojawiają się różne trudności – zarówno dla klientów, jak i dla sklepów.

Problemy z automatami i zwrotem pieniędzy.
W wielu sklepach zwrot opakowań odbywa się przez specjalne automaty (tzw. butelkomaty). Niestety zdarza się, że urządzenia są przepełnione, chwilowo nie działają albo trzeba czekać na pomoc obsługi.

Klienci zwracają też uwagę na inną kwestię – zamiast gotówki otrzymują bon do wykorzystania w sklepie. Tymczasem zgodnie z przepisami konsument powinien mieć możliwość otrzymania zwrotu kaucji w pieniądzu, niezależnie od tego, czy sklep korzysta z automatu czy przyjmuje opakowania ręcznie.

Przepisy w tym zakresie wynikają z ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Sklepy wskazują na koszty systemu
Zastrzeżenia zgłaszają również właściciele sklepów. Gdy klient oddaje butelki lub puszki, sklep musi natychmiast zwrócić kaucję. Problem w tym, że zwrot pieniędzy od operatora systemu następuje dopiero później – według ustalonych terminów rozliczeń.

W praktyce oznacza to, że część sklepów musi tymczasowo finansować system z własnych środków. Handlowcy zwracają też uwagę, że opłata za obsługę systemu (tzw. handling fee) nie zawsze pokrywa realne koszty.

Czy można oszukać system?
Pojawiają się też pojedyncze przypadki prób wyłudzenia kaucji – np. poprzez wrzucanie do automatów opakowań, które nie są objęte systemem.

Eksperci podkreślają jednak, że takie działania mogą być traktowane jako oszustwo i w zależności od sytuacji mogą stanowić przestępstwo lub wykroczenie.

W praktyce automaty sprawdzają nie tylko oznaczenie kaucji, ale także kod kreskowy produktu, który musi być zarejestrowany w systemie.

Dlaczego wprowadzono system kaucyjny?
Głównym celem systemu jest zwiększenie poziomu zbiórki opakowań po napojach – szczególnie plastikowych butelek i puszek.

Zgodnie z europejskimi regulacjami poziom selektywnej zbiórki takich opakowań ma wynosić:

77% do 2028 r.
90% od 2029 r.

Dlatego w najbliższych latach system kaucyjny będzie stopniowo rozwijany, a liczba punktów zwrotu opakowań prawdopodobnie jeszcze wzrośnie.

---------------------------------------------

POTRZEBUJESZ POMOCY PRAWNEJ? SKORZYSTAJ Z DARMOWYCH PORAD W PUNKTACH NA TERENIE CAŁEJ POLSKI!

Z nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego skorzystać może:

- każda osoba fizyczna, która potwierdzi stosownym, pisemnym oświadczeniem, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej (do pobrania i podpisania w punkcie),

- osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, niezatrudniające innych osób w ciągu ostatniego roku, co należy potwierdzić dodatkowym oświadczeniem.

Każda osoba, która chce skorzystać z porady, powinna wcześniej umówić się na wybrany dzień i godzinę wizyty w konkretnym punkcie.

Rejestracji można dokonać:

- telefonicznie pod numerem wskazanym na stronie internetowej starostwa lub urzędu miasta na prawach powiatu,

- on-line: za pośrednictwem strony zapisy-np.ms.gov.pl Podczas rejestracji nie trzeba podawać żadnych swoich danych osobowych, ani informować o sprawie, w której potrzebujemy pomocy lub konsultacji.