> Aktualności > Zasady zwalniania stron od ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym

Aktualności

20201005_zasady_zwalniania_z_kosztow_sadowych_main

05 października 2020

Zasady zwalniania stron od ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym

Dochodzenie swoich praw na drodze sądowej może być bardzo kosztowne. W postępowaniu cywilnym ustawodawca przewidział dla stron możliwość wnoszenia o całkowite lub częściowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Dowiedz się więcej co zrobić w sytuacji, gdy nie stać Cię na uiszczenie należnej opłaty sądowej.

Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym reguluje ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W myśl zawartych przepisów zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi ją na taki uszczerbek. 

Należy podkreślić, że zwolnienie od kosztów sądowych może nastąpić wyłącznie na wniosek strony. Niniejszy wniosek należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych w Sądzie Rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania. Sąd przesyła niezwłocznie wniosek zgodnie z właściwością.

Integralną część wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stanowi oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. W celu uprawdopodobnienia celowości wniosku warto dołączyć dokumenty np. PIT, zaświadczenie o uzyskiwanych świadczeniach z ZUS-u lub pomocy społecznej, kopie dokumentacji medycznej, kopie rachunków, umów kredytowych lub umów pożyczek.

Dla oceny zasadności wniosku kluczowe znaczenie mają informacje o osobach pozostających z wnioskodawcą w jednym gospodarstwie domowym, posiadanym majątku (np. nieruchomości, oszczędności i inne wartościowe przedmioty o wartości powyżej 5000 zł), uzyskiwanych dochodach i źródłach utrzymania (np. z tytułu umowy o pracę, renty, emerytury, wykonywania umów cywilnoprawnych), posiadanych wydatkach (np. wydatki związane z czynszem, raty kredytu, koszty zakupu lekarstw, koszty rehabilitacji). Sąd może zarządzić stosowne dochodzenie, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy lub oświadczeń strony przeciwnej powziął wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony domagającej się zwolnienia od kosztów sądowych lub z niego korzystającej.

Należy pamiętać, iż zwolnienie od kosztów jest uprawnieniem wyjątkowym. Oznacza to, strona przygotowująca się do postępowania sądowego powinna być świadoma konieczności poniesienia wydatków z tym związanych i poczynić w tym zakresie odpowiednie oszczędności. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób najuboższych, które bez drastycznego ograniczenia bieżących kosztów związanych z ich egzystencją nie są w stanie ponieść kosztów sądowych. Rzetelne i wierne odzwierciedlenie sytuacji osobistej/majątkowej wnioskodawcy umożliwia prawidłowe dokonanie oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione i czy wysokość kosztów sądowych nie stanowi bariery w dochodzeniu do przysługujących praw.

W przypadku wydania przez Sąd postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych w całości, strona nie uiszcza żadnych opłat sądowych i nie ponosi wydatków. Należy mieć na uwadze, że zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.

W postanowieniu o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych Sąd określa, jaki zakres obejmować będą koszty, z których strona ma zostać zwolniona. Strona częściowo zwolniona od kosztów sądowych obowiązana jest uiścić opłaty oraz ponieść wydatki w takiej wysokości, jaka nie jest objęta zwolnieniem przyznanym przez Sąd.

W przypadku oddalenia przez Sąd wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych strona postępowania nie może ponownie domagać się zwolnienia, powołując się na te same okoliczności, które stanowiły uzasadnienie oddalonego wniosku.

Na postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje zażalenie.

Formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania można pobrać bezpośrednio w Sądach lub na ich stronach internetowych.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 roku w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym.

Możesz wspierać dobre rzeczy

Wesprzyj projekty Stowarzyszenia SURSUM CORDA przez wpłaty online. Każda przekazana w ten sposób złotówka to wiele szans dla naszych podopiecznych.

×