> Edukacja prawna 2022 - artykuły tematyczne > Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej

Edukacja prawna 2022 - artykuły tematyczne

I_Prawo pacjenta_grafika

17 stycznia 2022

Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej

Pacjentowi przysługuje prawo do dostępu do dokumentacji medycznej, które dotyczy jego stanu zdrowia, jak również do udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Prawo to dotyczy jakiejkolwiek dokumentacji, nie tylko indywidualnej, chociaż prawo wglądu do dokumentacji zbiorczej służy zainteresowanemu wyłącznie co do zapisów na jego temat. Według nauki prawa, prawo dostępu do dokumentacji medycznej jest elementem prawa pacjenta do informacji o stanie zdrowia . To uprawnienie pacjent może wykonywać osobiście albo przez osobę do tego upoważnioną przez pacjenta. Osoba upoważniona ma także prawo wglądu do dokumentacji również po śmierci pacjenta. Dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej w ustawie z dnia 06.11.2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Prawa Pacjenta (dalej u.p.p.) oraz w innych przepisach, w tym zwłaszcza przepisach regulujących kwestie ochrony danych osobowych.

Zagwarantowanie prawidłowego realizowania prawa pacjenta do dokumentacji medycznej jest bardzo ważne, albowiem brak udostępnienia dokumentacji medycznej przez podmiot ją prowadzący w wielu sytuacjach może uderzać w prawo podmiotowe pacjenta do ochrony zdrowia, a które gwarantuje przepis art. 68 ust. 1 Konstytucji RP. Jeśli pacjent nie ma możliwości by zapoznać się z informacjami co do stanu swojego zdrowia, to tym samym tych informacji nie jest w stanie wykorzystać w toku dalszego procesu leczniczego, co z kolei przekłada się na brak ochrony swojego zdrowia w sposób najwłaściwszy i najbardziej efektywny (tak wyrok WSA w Warszawie z 28.10.2015 r., VII SA/Wa 1565/15, Legalis). Odnosząc się do danych zawartych w dokumentacji medycznej, podkreślić należy iż przypisuje się im szczególny charakter. Dane te leżą w sferze prywatności pacjenta, dlatego też objęte są ochroną prawną stosownie do przepisu art. 47, art. 51 ust. 1 Konstytucji RP.

Podkreślić należy, iż z prawem dostępu pacjenta do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych jest ściśle związane prawo do informacji o swoim stanie zdrowia, rozpoznaniu, metodach diagnostycznych i leczniczych, następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia, rokowaniu (art. 9 ust. 1 i 2 u.p.p.), jak również o jego pielęgnacji i zabiegach pielęgniarskich (art. 9 ust. 8 u.p.p.). Ponadto, prawo pacjenta do otrzymania informacji wynika z innych uregulowań prawnych, nakładających obowiązek udzielania pacjentowi informacji (problem szerzej został omówiony w komentarzu do art. 9). Wszystkie te informacje są zapisywane w dokumentacji medycznej, co wynika z aktów wykonawczych . Z wykładni celowościowej przepisu art.23 u.p.p. wynika, że iż pacjentowi przysługuje prawo do informacji w różnej formie. Stąd też, pacjentowi informacje te mogą być przekazywane w formie ustnej, pisemnej, a również w każdej innej formie, tzn. na każdym nośniku który zawiera informację o pacjencie. Zakresem przedmiotowym danych, o których mowa w dokumentacji medycznej, a do której dostęp musi być w sposób bezwzględny zapewniony pacjentowi, objęte są dwie ich kategorie, tj.:
1) dane, które dotyczą stanu zdrowia danego pacjenta, mowa tu m.in. informacjach o postawionych diagnozach, wynikach wykonanych badań czy o dokonanym rozpoznaniu,
2) dane, które dotyczące świadczeń zdrowotnych, udzielonych dotychczas pacjentowi, m.in. dane o wykonanych badaniach, przebytych zabiegach czy o odbytych szczepieniach ochronnych (wyrok WSA w Gliwicach z 26.10.2015 r., IV SA/Gl 749/15, Legalis).

Dokumentacja medyczna może być prowadzona w postaci papierowej lub elektronicznej, stosownie do wyboru podmiotu, który udziela świadczeń zdrowotnych. Od roku 2019 r. pewne rodzaje dokumentacji medycznej, obligatoryjnie muszą być sporządzane jako elektroniczna dokumentacja medyczna (dalej "EDM"). EDM jest szczególnym rodzajem dokumentacji medycznej, mającą postać elektroniczną i mowa tu o dokumentach wytworzonych w postaci elektronicznej, opatrzonych kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo przy użyciu wykorzystania sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Mowa tu o receptach, rodzajach dokumentacji medycznej określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 13a ustawy z dnia 28.04.2011 r. o systemie informacji w ochroni zdrowia, o skierowaniach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 59aa ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Elektroniczną dokumentacją medyczną jest także dokumentacja taka jak:
1) informacja o rozpoznaniu choroby, problemu zdrowotnego lub urazu, wynikach przeprowadzonych badań, przyczynie odmowy przyjęcia do szpitala, udzielonych świadczeniach zdrowotnych oraz ewentualnych zaleceniach – w przypadku odmowy przyjęcia pacjenta do szpitala, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30 u.p.p.
2) informacja dla lekarza kierującego świadczeniobiorcę do poradni specjalistycznej lub leczenia szpitalnego o rozpoznaniu, sposobie leczenia, rokowaniu, ordynowanych lekach, środkach spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobach medycznych, w tym okresie ich stosowania i sposobie dawkowania oraz wyznaczonych wizytach kontrolnych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy z 27.8.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
3) karta informacyjna z leczenia szpitalnego, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30 u.p.p.

Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych przechowuje dokumentację medyczną przez okres 20 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano ostatniego wpisu, za wyjątkiem:
1) dokumentacji medycznej w przypadku zgonu pacjenta na skutek uszkodzenia ciała lub zatrucia, która jest przechowywana przez okres 30 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił zgon;
2) dokumentacji medycznej zawierającej dane niezbędne do monitorowania losów krwi i jej składników, która jest przechowywana przez okres 30 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano ostatniego wpisu;
3) zdjęć rentgenowskich przechowywanych poza dokumentacją medyczną pacjenta, które są przechowywane przez okres 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wykonano zdjęcie;
4) skierowań na badania lub zleceń lekarza, które są przechowywane przez okres:
a) 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym udzielono świadczenia zdrowotnego będącego przedmiotem skierowania lub zlecenia lekarza,
b) 2 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wystawiono skierowanie - w przypadku gdy świadczenie zdrowotne nie zostało udzielone z powodu niezgłoszenia się pacjenta w ustalonym terminie, chyba że pacjent odebrał skierowanie;
5) dokumentacji medycznej dotyczącej dzieci do ukończenia 2. roku życia, która jest przechowywana przez okres 22 lat.
Ponadto, dokumentacja medyczna jest udostępniana:
1) do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w miejscu udzielania świadczeń zdrowotnych, z wyłączeniem medycznych czynności ratunkowych, albo w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, z zapewnieniem pacjentowi lub innym uprawnionym organom lub podmiotom możliwości sporządzenia notatek lub zdjęć;
2) przez sporządzenie jej wyciągu, odpisu, kopii lub wydruku;
3) przez wydanie oryginału za potwierdzeniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, na żądanie organów władzy publicznej albo sądów powszechnych, a także w przypadku gdy zwłoka w wydaniu dokumentacji mogłaby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia pacjenta;
4) za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej;
5) na informatycznym nośniku danych.
Za udostępnienie dokumentacji medycznej poprzez sporządzenie wyciągu, odpisu, kopii lub wydruku oraz na informatycznym nośniku danych podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych może pobierać opłatę (art. 27, 28 u.p.p.).

Jak uzyskać nieodpłatną pomoc?
Z nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego skorzystać może każda osoba fizyczna, która potwierdzi stosownym, pisemnym oświadczeniem, że nie jest
w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej.
Do darmowych świadczeń uprawnione są także osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, niezatrudniające innych osób w ciągu ostatniego roku, co należy potwierdzić dodatkowym oświadczeniem. Oświadczenia trzeba wypełnić i złożyć prawnikowi lub doradcy obywatelskiemu na początku wizyty.
Każda osoba, która chce skorzystać z porady, powinna wcześniej umówić się na wybrany dzień i godzinę wizyty w konkretnym punkcie.
Rejestracji można dokonać telefonicznie pod numerem wskazanym na stronie internetowej starostwa lub urzędu miasta na prawach powiatu. Stosowny numer telefonu można znaleźć też w serwisie https://np.ms.gov.pl, gdzie w większości przypadków da się też dokonać samodzielnej rejestracji drogą elektroniczną na wybrany termin.
Podczas rejestracji nie trzeba podawać żadnych swoich danych osobowych, ani informować o sprawie, w której potrzebujemy pomocy lub konsultacji.

 

Podoba Ci się to, co robimy?

Wspieraj Stowarzyszenie SURSUM CORDA przez wpłaty online. Dzięki Tobie możemy czynić dobro każdego dnia! 

×
Skip to content