> Aktualności > Odwołanie darowizny. Co warto wiedzieć?

Aktualności

20200805_odwolanie_darowizny

05 sierpnia 2020

Odwołanie darowizny. Co warto wiedzieć?

Umowa darowizny jest instytucją powszechnie stosowaną. Poprzez darowiznę darczyńca dokonuje nieodpłatnego przeniesienia rzeczy lub praw na obdarowanego. Prawne uregulowanie dotyczy możliwości odwołania darowizny tak niewykonanej, jak i wykonanej. W polskim ustawodawstwie przesłanką powstania uprawnienia do odwołania wykonanej darowizny jest rażąca niewdzięczność obdarowanego. Z uwagi na to, że w kodeksie cywilnym brak jest jej definicji, treść nadaje doktryna, jak i orzecznictwo. Ocena zachowania obdarowanego powinna być dokonywana m.in. w oparciu o normy moralne, zwyczaje panujące w danym środowisku czy cechy indywidualne stron postępowania.

Zasadniczą przesłanką, która pozwala na odwołanie darowizny jest dopuszczenie się rażącej niewdzięczności wobec darczyńcy. Co to właściwie oznacza? Przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają zamkniętego katalogu zachowań, które można uznać jako podstawę do dokonania powyższej czynności prawnej. Rażąca niewdzięczność może więc obejmować szerokie spektrum negatywnych czynności, działań lub też zaniechań skierowanych przeciwko darczyńcy. Uzasadnieniem odwołania darowizny bez wątpienia będzie popełnienie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu darczyńcy, jak również postępowanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. 

Z uwagi na brak kodyfikacji podstaw odwołania darowizny w każdym wypadku o ich istnieniu lub nieistnieniu będą decydować konkretne okoliczności sprawy. Pobicie, zniewaga, naruszenie przez obdarowanego obowiązków wynikających ze stosunków osobistych, łączących go z darczyńcą. Brak pomocy w chorobie mogą być uznane za przesłanki rozwiązania takiej umowy. Należy pamiętać, że postępowanie obdarowanego musi mieć charakter świadomy, uporczywy i stanowić czyn o silniejszym ciężarze gatunkowym. Odwołanie darowizny będzie uzasadnione także wówczas, gdy podobnych czynności obdarowany dopuści się wobec osób bliskich darczyńcy.

Odwołanie darowizny, która została obiecana, lecz jeszcze nie wykonana możliwe jest w przypadku, gdy po zawarciu umowy stan majątkowy darczyńcy uległ takiej zmianie, że wykonanie darowizny może doprowadzić do uszczerbku dla jego własnego utrzymania, odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb lub dla realizacji obciążających go ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Szczególna sytuacja wystąpi, gdy po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w stan niedostatku. W powyższym przypadku ustawodawca wyłącza możliwość odwołania darowizny, jednakże pozwala na wystąpienie przez darczyńcę do obdarowanego z roszczeniem quasi-alimentacyjnym. Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia.

Do odwołania darowizny uprawniony jest nie tylko darczyńca. Spadkobiercy darczyńcy mogą odwołać darowiznę z powodu niewdzięczności tylko wtedy, gdy darczyńca w chwili śmierci był uprawniony do odwołania albo obdarowany swoim umyślnym zachowaniem doprowadził do śmierci darczyńcy. Aby skutecznie odwołać darowiznę należy podjąć właściwe czynności w terminie jednego roku od dnia, w którym darczyńca dowiedział się o rażącej niewdzięczności obdarowanego. Odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie. Ważne! Darowizna nie może być odwołana z powodu niewdzięczności, jeżeli darczyńca obdarowanemu przebaczył.

Możesz wspierać dobre rzeczy

Wesprzyj projekty Stowarzyszenia SURSUM CORDA przez wpłaty online. Każda przekazana w ten sposób złotówka to wiele szans dla naszych podopiecznych.

×