Darowizna pieniężna lub usługowa

Czym jest darowizna? Większość z nas kojarzy określenie darowizna z prezentami, a przede wszystkim z sytuacjami rodzinnymi, w których np. rodzice lub dziadkowie darują cały lub część swojego majątku dzieciom lub wnukom. Jednak zdarzają się sytuacje w życiu, gdzie chcemy wspomóc organizacje pozarządowe, czy osoby trzecie w trudnej sytuacji. Często w takich sytuacjach nie do końca wiemy jak to zrobić lub też dokonujemy różnego rodzaju wsparcia poprzez kliknięcie przycisku na telefonie bez świadomości , iż dokonaliśmy czynności prawnej. Pamiętajmy, że każda czynność prawna ma swoje skutki prawne. Zatem w związku z rosnącą w dzisiejszych czasach potrzebą pomocy drugiemu człowiekowi, warto wiedzieć czym jest darowizna finansowa i usługowa.

Zgodnie z art. 888 §1 kodeksu cywilnego: „Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku”. W rozumieniu zacytowanego przepisu w/w kodeksu darowizna jest umową, a zobowiązanie darczyńcy na rzecz obdarowanego musi być zamierzone, jako nieodpłatne. Przedmiotem darowizny finansowej są środki pieniężne. Należy pamiętać, że jak wynika z w/w przepisu ustawy darowizna musi spowodować zmniejszenie się lub też niepowiększenie się majątku darczyńcy a obdarowany ma się przez dokonaną darowiznę wzbogacić. Obdarowanym może być zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna. Zawarcie umowy zgodnie z art. 890 Kodeksu cywilnego następuje poprzez : „Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione”. Zatem, co do zasady umowa darowizny winna być zawarta w formie aktu notarialnego, a jeżeli nie zostanie zawarta w tej formie , to zawarcie umowy nastąpi z chwilą dokonania świadczenia przez darczyńcę obdarowanemu.
W przypadku darowizny finansowej będzie to moment zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej.

Z przepisów kodeksu cywilnego darowizna ma określone skutki prawne. Jednym ze skutków prawnych jest obowiązek darczyńcy wykonania zobowiązania poprzez zapłatę określonej sumy pieniężnej na rzecz obdarowanego. W przypadku gdy darczyńca nie dokona zapłaty to zgodnie z art. 891 Kodeksu Cywilnego darczyńca może stać się dłużnikiem obdarowanego, a w konsekwencji - obdarowany może żądać odsetek za opóźnienie dopiero od dnia wytoczenia powództwa. Dodatkowo darczyńca zobowiązany jest: „… do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, jeżeli szkoda została wyrządzona umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa”. Należy również pamiętać, iż umowa darowizny może zawierać tzw. obciążenie darowanego poleceniem (art. 893 Kodeksu Cywilnego), na podstawie którego obdarowany jest zobowiązany darowane środki pieniężne przeznaczyć na konkretny cel np. na określoną akcję charytatywną, a nie na organizację.
Najbardziej znaną formą pomocy, którą każdy choć raz w życiu dokonał na rzecz osoby fizycznej lub organizacji pozarządowej (tj. fundacja, czy stowarzyszenie) jest darowizna finansowa w postaci przekazania określonej sumy pieniężnej osobie fizycznej (np. poprzez zrzutka.pl) lub organizację (np. coroczna akcja Fundacji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy). Kolejnym sposobem pomocy wykorzystywanym głównie przez przedsiębiorców jest potocznie nazywana „darowizna usług”. Ten rodzaj pomocy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz ugruntowanym orzecznictwem nie jest darowizną, a nieodpłatną umową świadczenia usług - art. 750 Kodeksu Cywilnego – Ustawodawca w Kodeksie szczegółowo nie odniósł się do tejże umowy, jednak z w/w przepisów wynika, iż do niniejszej umowy mają zastosowanie przepisy o umowie zlecenia. Dobrym przykładem takiej umowy jest świadczenie przez kancelarie adwokackie, radcowskie oraz mediacyjne usług prawnych oraz postępowań mediacyjnych PRO BONO na rzecz osób fizycznych oraz organizacji pozarządowych, które wspierają prawnie w prowadzeniu organizacji. Ważne, aby w umowie było zawarte, iż świadczenie usług jest bezpłatne. Taka forma pomocy może wiązać się dla usługodawcy z obowiązkiem zapłaty określonego prawem podatku. Zatem przed jej podpisaniem dobrze jest skontaktować się z właściwym Urzędem Skarbowym w celu uzyskania informacji, czy będzie konieczność zapłaty podatku i w jakiej wysokości.

W czasach, w których przyszło Nam żyć, ważna jest pomoc i wsparcie dla drugiego człowieka. Jednak ważne jest też wiedza prawna w zakresie udzielanej pomocy, abyśmy uniknęli często bolesnych dla Nas i Naszych rodzin skutków jej braku.

Potrzebujesz pomocy prawnej? Skorzystaj z darmowych porad w punktach na terenie całej Polski!

Z nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego skorzystać może:
- każda osoba fizyczna, która potwierdzi stosownym, pisemnym oświadczeniem, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej (do pobrania i podpisania w punkcie),
- osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, niezatrudniające innych osób w ciągu ostatniego roku, co należy potwierdzić dodatkowym oświadczeniem.

Każda osoba, która chce skorzystać z porady, powinna wcześniej umówić się na wybrany dzień i godzinę wizyty w konkretnym punkcie.

Rejestracji można dokonać:
- telefonicznie pod numerem wskazanym na stronie internetowej starostwa lub urzędu miasta na prawach powiatu,
- on-line: za pośrednictwem strony zapisy-np.ms.gov.pl 

Podczas rejestracji nie trzeba podawać żadnych swoich danych osobowych, ani informować o sprawie, w której potrzebujemy pomocy lub konsultacji.